DW-World.de
Deutsche Welle

دويچه وله: آقاي سنجر سهيل، در رابطه به حمله زنجيري تروريستي به ده منطقه شهر بمبيي هندوستان که حدود دوصد قرباني گرفت، تا اکنون بار، بار مقامات هندي بطورغيرمستقيم، حکومت پاکستان را شريک اين جنايت دانسته اند. فکر مي کنيد؛ آيا واقعاً پاکستان نقشي در اين جنايت تروريستي در بمبيي داشته باشد؟

سنجر سهيل: من فکر مي کنم، وقتي در مورد پاکستان صحبت مي کنيم، بايد يک مقدار ساختار ها را در داخل اين کشور تعريف نماييم ، بعد ازآن بايد ابراز نظر بکنيم.

اولأ درپاکستان نهاد هاي متعددي وجود دارندکه از لحاظ قدرت و از لحاظ ساختار مستقلانه ازهمديگر عمل مي نمايند. مثل ارتش ،مثل سازمان استخباراتي پاکستان و حکومت ملکي پاکستان.

بنابرين تصورمن اينست که درحملاتي که در بمبيي صورت گرفت به هيچ صورتي حکومت ملکي پاکستان نقش ندارد. چون حکومت ملکي پاکستان خود در وضعيت بسيار بحراني قرار دارد وشديداً زير فشارارتش و استخبارات است ، وهمچنان زير فشار متحدانش دربيرون از مرز هاي پاکستان مثل ايالات متحده امريکا ،اتحاديه اروپا و حتي افغانستان و کشور هاي ديگر.

اما اگر اتهاماتي وجود دارد مبني بر اين که گويا پاکستان در اين حملات نقش دارد،بايد ما يک مقداري انگشت اتهام را بطرف سازمان استخباراتي پاکستان و احتمالاً ارتش پاکستان که دشمني ديرينه نسبت به هندوستان دارند و به اصطلاح اين دشمني ديرينه را هميشه هم تبليغ مي کنند وتلاش مي کنند که اين دشمني ديرينه همچنان زنده باقي بماند.

به باور من شايد حلقاتي در داخل ارتش و استخبارات پاکستان که مستقل از حکومت ملکي عمل مي کنند،در اين حملات نقش داشته باشند.

دويچه وله: در هفته گذشته حکومت پاکستان تصميم به انحلال بخش سياسي استخبارات آن کشور را اعلام نمود؛ بخشي که در جريان چند دهه گذشته در تشکيل گروه هاي تندگراي اسلامي، از جمله طالبان، نقش بسيار مهمي داشته است. آيا شما فکر مي کنيدکه انحلال اين بخش تاثير در حملاتي که در بمبيي صورت گرفت، داشته باشد؟

سنجر سهيل: دقيقا مي تواند اين امر هم يک مقدار تأثير داشته باشد، اما من فکر مي کنم که در کل اوضاع منطقه و اوضاع جهان که توجه جامعه جهاني برمناطق به اصطلاح قبايلي پاکستان و تجمع تروريستان درمناطق قبايلي پاکستان، و از طرف ديگر انتخاب بارک اوباما و تصميم وي براي از بين بردن پناه گاه هاي القاعده و طالبان در مناطق قبايلي پاکستان، و فشار بيش از حدي که اين روز ها در حکومت ملکي پاکستان براي مقابله و تلاش بيشتر در مبارزه عليه تروريزم محسوس است ، مجموع همه اين عوامل تأثير گذاشته است تا به اصطلاح حلقاتي در داخل ارتش پاکستان و احتمالأ حلقاتي که با استخبارات پاکستان و ارتش پاکستان درارتباط اند، تلاش دارند، با استفاده ار مقطع زماني حساس کنوني روابط دو کشورهند و پاکستان را دچار تنش نموده و وضعيت را به نفع خود شکل بدهند و از آن استفاده ببرند.

به ياد داشته باشيم که اگر اين تنش ها ميان هند و پاکستان اوج بگيرد،حکومت پاکستان مجبور است نيرو هاي خود را از مناطق مرزي افغانستان به مناطق مرزي با هند انتقال بدهد و اين خود باعث مي شود که تروريستان دوباره در مناطق قبايلي پاکستان قدرت گرفته جان بگيرند و حملات شان را نسبت به افغانستان، نيرو هاي ايتلاف و نيروهاي ايساف بيشتر بسازند.

دويچه وله: يعني شما معتقد هستيد که" لشکر طيبه" و تند گراياني که درهند فعال هستند،همچنان بتوانند در همراهي با طالبان افغانستان و بخش القاعده که در افغانستان فعال اند، در نا امني هاي افغانستان تأثير گذار باشند؟

سنجر سهيل: دقيقاً؛ ما سالهاست که از همسويي ،هماهنگي و همدستي همين گروه ها آسيب مي بينيم وبا وضعيت متشنجي روبرو هستيم.

متأسفانه يک رابطه ايديولوژيگ "انديشه يي " که ميان افراط گراياني که قبلأ در کشمير به عنوان مبارزان آزادي کشمير فعاليت مي کردند ، با گروه هاي افراطي فعال در افغانستان وجود دارد؛ به ويژه در جريان جهاد افغانستان اين گروه ها بيشتر با هم آشنا و نزديک گرديدند وبعد از آن اجماع جامعه ي جهاني براي از بين بردن هر نوع تفکر ايديولوژيک و بنيادگراي اسلامي در منطقه باعث انسجام بيشتر اينها گرديد و تلاش هاي آنها بيشتر هماهنگ گرديد.

مطمييناً به باور من رابطه هاي بسيار عميقي ميان طالبان و لشکر طيبه و القاعده وجود دارد.

دويچه وله:  آقاي سهيل، در رابطه به لشکر طيبه، اين گروه همچنان در سال 2002 حمله تروريستي بر پارلمان هندوستان داشتند و با توجه به حمله اي که بر سفارت هند امسال در کابل انجام شد و حملات ديگر، آيا اين گروه و گروه هاي ديگر دهشت افگن ريشه در حلقاتي دارندکه در پاکستان فعال اند و درناامني هاي افغانستان به ويژه ،بسيار دخيل اند؟

سنجر سهيل : اساساً لشکر طيبه از طرف سازمان استخباراتي پاکستان به هدف مقابله و جنگ در برابر  نيروهاي هندي در کشمير ساخته شد، اما بعد از اين که پاکستان نتوانست به اهداف استراتيژيک خودش در کشمير دست يابد و تنش ها به ترتيبي تنظيم يافتند، لکشر طيبه همچنان در پاکستان باقي ماند و جريان تازه ايجاد شد. قدرت گيري طالبان در افغانستان و شکست آنان، چنانچه قبلأ اشاره کردم، شرايطي بوجود آمد که زمينه ي انسجام اين گروه ها گرديد.

چنانچه شما هم اشاره کرديد،ما تجربه هاي متعددي داريم که لشکر طيبه و جريان هاي افراط گرايان ديگري که مستنقيماً از سوي استخبارات پاکستان حمايت مي شدند ، توانسته اند که حمات زنجيره يي و به اصطلاح حملات تروريستي  را بر اماکن متعدد دولتي و غير دولتي در هندوستان سازمان دهند.

وبه باور من با توجه به دقتي که در اين عمليات بکار برده شده است و مشابهت آن با حمله ي که در هوتل سريناي کابل صورت گرفت و مشابهت آن با حمله ي که در پارلمان هندوستان شده بود،همه نشان دهنده ي آنست که ريشه ي تمام اين حملات در يک جاست و آنهم بدون شک در حلقاتي در داخل پاکستان است ، و متأسفانه همان حلقات تروريستي اند که اوضاع افغانستان را متشنج ساخته اند و مي سازند.

دويچه وله:  با آن که زرداري رييس جمهور پاکستان، درخواست لغو ويزه را براي شهروندان هردو کشور هند و پاکستان نمود و همچنان عدم حمله هسته اي ، موضوعي که نظاميان پاکستان مخالف آن هستند، فکر ميکنيد که در حمله ي که  در بمبيي انجام شد، مخالفين عادي سازي روابط هند و پاکستان نقشي داشته باشند،يعني ارتش و استخبارات پاکستان؟

سنجر سهيل: دقيقاً همان گونه که شما اشاراه کرديد،آقاي آصف علي زرداري از مدتي به اينطرف حسن نيت بسيار بالايي نسبت به هندوستان نشان مي دهد و اين مسأله کاملاً در تاريخ پاکستان بي سابقه بوده است،به ويژه در ميان مقامات عالي رتبه ي پاکستان .

چنانچه آقاي زرداري چندي پيش گفته بود که : "در قلب هر هندي تکه ي از پاکستان است، و در قلب هر پاکستاني تکه ي از هندوستان" تنها همين سخنان نشانه ي اوج حسن نيت از جانب حکومت ملکي پاکستان است. زيرا حکومت ملکي پاکستان از يک جانب تلاش دارد، با نشان دادن همين نوع حسن نيت قدرت خودرا در داخل پاکستان تحکيم بخشيده گسترش دهد، تا به اين وسيله از تنش هاي بين المللي و منطقوي خويش بکاهد و تمرکز بر اوضاع و وضعيت داخلي پاکستان داشته باشد؛ براي ريشه دار نمودن هر چه بيشتر قدرت خويش. زيرا حکومت ملکي پاکستان پس از يک دوره طولاني ديکتاتوري آقاي مشرف روي کار آمده و نياز به تحکيم ساختار و پايه هاي خود دارد. از جانب ديگر پاکستان در موقعيت بسيار بد اقتصادي قرار دارد،بناءً با حسن نيتي که نسبت به همسايگانش نشان ميدهد،تلاش دارد رابطه هاي تجارتي و رابطه هاي اقتصادي ايجاد نمايد، تا بتواند کالا هاي خودرا صادر نمايد و در ضمن خودرا به مسير ترانزيتي ميان هند وافغانستان مبدل نمايد.

اين ها همه نشانه هايي از حسن نيتي است که متأسفانه وضعيت که اکنون به وجود آمده است،مي تواند خيلي آن را آسيب بزند.

مساله اساسي اما اينست که بايد حکومت ملکي پاکستان قدرت خودرا تثبيت نمايد، در غير آن اين تنش بصورت متداوم هميشه وجود خواهد داشت و مسلماً استخبارات و ارتش پاکستان بر اين تنش ها دامن خواهد زد و بدينوسيله حکومت موجود را درگير با چنين مشکلاتي خواهد ساخت.

دويچه وله: تشکرازشما.